Zorg ervoor dat je zinnen op maar één manier uit te leggen zijn. Het moet altijd duidelijk zijn wie wat doet. Lees de volgende zin:

Leidde de minister van Justitie duistere praktijken? Of stond de commissie onder leiding van de minister van Justitie? Door de huidige formulering van de zin zijn beide interpretaties mogelijk. Afhankelijk van wat de schrijver van deze zin bedoelde, kun je hem op de volgende manieren herformuleren:

Maak in je teksten veel gebruik van verbindende elementen, zodat lezers makkelijker het verband tussen de diverse mededelingen kunnen volgen. Lees de onderstaande fragmenten:

Het tweede fragment leest veel prettiger dan het eerste, omdat de zinnen in het tweede fragment meer met elkaar verbonden zijn door de verwijzing in dergelijke gevallen en signaal- en voegwoorden die oorzaak en gevolg duidelijk maken.

Wanneer je verwijzingen zoals het, deze en hiervoor gebruikt, zorg dan altijd dat wel duidelijk is waarnaar je verwijst. De lezer moet anders steeds teruglezen om te kijken waar de woorden ook alweer precies naar verwezen. Soms moet je ook meer verwijswoorden toevoegen of termen herhalen om te zorgen dat het verband tussen opeenvolgende zinnen voor de lezer duidelijker is. Lees het onderstaande voorbeeld, met daarin vage verwijzingen.

Het zal niet voor iedere lezer direct duidelijk zijn, dat met deze technieken statistiek en wiskunde wordt bedoeld. Nog onduidelijker is waar het naar verwijst. Naar financieringsproblematiek? Naar het gebruik van statistiek en wiskunde? Bekijk de onderstaande herschrijving, met duidelijke verwijzingen:

Door in het eerste deel van de zin technieken toe te voegen, is het in de zin daarna direct duidelijk waarnaar deze technieken verwijzen. Ook de toevoeging hierover maakt de zin makkelijker te begrijpen. Tenslotte is het vervangen door ze, de financieringsproblematiek en er, waardoor de verwijzing nu wel duidelijk is.

Meer over duidelijke en concrete taal

Gebruik geen vage en/of ‘wollige’ woorden. Vaak zijn dat (ooit) modieuze woorden die niets toevoegen aan je zin. Lees de onderstaande zin:

De woorden -gebeuren, zekere en -dimensie zijn woorden die je eigenlijk gewoon kunt schrappen omdat ze niets toevoegen, of beter kunt vervangen door een duidelijker alternatief. Vergelijk met de onderstaande herschrijving.

Te veel hulpwerkwoorden maken de zin moeilijker leesbaar. Gebruik ze dus met mate.

Hulpwerkwoorden zijn werkwoorden als moeten, willen, kunnen en laten. Je gebruikt ze bijvoorbeeld als je schrijft over de toekomst, of om aan te geven dat iets onzeker is.