Voor de beste ervaring schakelt u JavaScript in en gebruikt u een moderne browser!
Je gebruikt een niet-ondersteunde browser. Deze site kan er anders uitzien dan je verwacht.
Houd de vaart erin: schrijf in de actieve vorm en gebruik veel werkwoorden.
  • Gebruik waar mogelijk actieve zinnen

    Omdat je in de teksten die je tijdens je opleiding schrijft vaak geen ‘ik’ of ‘wij’ mag gebruiken, bevatten deze teksten veel passieve zinnen. Probeer die te vermijden. Een passieve zin bestaat uit een vorm van het hulpwerkwoord worden of zijn en een voltooid deelwoord. In een actieve zin voert het onderwerp de handeling uit. Vergelijk:

    Het passief is handig om te gebruiken als je de handelende persoon niet kunt of wilt noemen. Let er echter wel op dat je de passief niet onnodig gebruikt, want als je die te veel gebruikt, haal je het tempo uit je tekst. Hieronder staat een voorbeeldzin waarin de passief onnodig wordt gebruikt.

    NB: De handelende persoon, de wetenschapper Linnaeus, is bekend, en dus is het onnodig om hier de passief te gebruiken.

  • Vermijd te veel voorzetsels

    Wanneer je graag de voorzetsel- of naamwoordstijl hanteert, haal je de vaart uit je zinnen. Dat komt omdat je automatisch meer naamwoorden dan werkwoorden moet gebruiken bij voorzetsels. Ook naamwoorden halen de vaart uit de tekst. We spreken van naamwoordstijl als er een zelfstandig naamwoord staat op een plek waar ook een werkwoord had kunnen staan.

    Vergelijk de volgende zinnen. In de tweede zin staat maar één voorzetsel. Daardoor heb je ook minder naamwoorden nodig. Probeer ook zo veel mogelijk werkwoorden te gebruiken in plaats van zelfstandige naamwoorden. Werkwoorden brengen actie in de zin.

  • Houd zinnen kort

    Het beste kun je korte zinnen (tot tien woorden) afwisselen met middellange zinnen (tien tot veertig woorden). Lees de volgende zin:

    Deze zin bevat 77 woorden. Niet alleen de lengte van de zin, maar ook het aantal bijzinnen dat daardoor ontstaat (4), maken de zin lastig om te lezen en te begrijpen. Het advies om zinnen kort te houden moet wel worden genuanceerd, want een tekst die uitsluitend uit korte zinnen bestaat, is vaak ook vervelend om te lezen.

    De zin wordt al een stuk prettiger om te lezen als je hem in een paar zinnen verdeelt:

  • Zet de kern voorop

    Om informatie snel duidelijk te maken aan lezers kun je een zin het beste met de kernmededeling beginnen. De kern van een zin bevat de belangrijkste informatie. Vergelijk onderstaande zinnen. In de laatste zin weet je als lezer direct waar het om gaat in de zin, terwijl je bij de eerste zin moet wachten tot het einde.

Oefenen: van saaie traagheid naar volle vaart

Weet jij welke zin het vlotst geformuleerd is?