Als je een scriptie schrijft, is het belangrijk dat je de gelezen literatuur zorgvuldig verwerkt. Je bronvermelding moet volledig zijn. Daarmee laat je zien dat je voortbouwt op kennis van anderen. Als je je bronnen niet vermeldt, maak je jezelf schuldig aan plagiaat.

Waarom bronvermelding?

1. Je laat zien dat je op de hoogte bent van eerder onderzoek.
2. Je gebruikte bronnen zijn te lokaliseren en dus te verifiëren.
3. Je zorgt dat je scriptie te controleren is voor anderen.
4. Je laat zien welke ideeën van jezelf zijn en welke van anderen.

Citeren en parafraseren

Neem een kort citaat (een regel of minder) op tussen enkele aanhalingstekens. Langere citaten (vanaf ongeveer 40 woorden) onderscheid je visueel van de rest van de tekst door er een bloktekst van te maken: plaats een witregel boven en onder het citaat, spring in en plaats de tekst in regelafstand 1. In je inleiding op het citaat geef je de verwijzing naar de bron.

Parafraseer je, dan blijft het belangrijk dat je aangeeft wat je bron is. Noteer in APA bijvoorbeeld tussen haakjes de naam en het jaar van publicatie van de auteur die je parafraseert. De complete bibliografische gegevens neem je op in de literatuurlijst.

Literatuurlijst

In de literatuurlijst vermeld je alle literatuur die je voor je onderzoek gebruikt hebt. Je kunt op verschillende manieren een bronnen- of literatuurlijst maken. De voorschriften ervoor verschillen per opleiding en studie. Informeer je goed voordat je de lijst opstelt en volg de richtlijnen van de verwijssystemen die hierboven genoemd worden.

Hieronder zie je een voorbeeld van een (deel van een) literatuurlijst. Op de site van de Universiteit van Tilburg  vind je een zeer uitgebreide handleiding.

RefWorks

RefWorks is een webbased programma waarmee het importeren en verwijzen naar literatuur gemakkelijker wordt. Het is een handig programma om referenties te verzamelen, te beheren en te verwerken in je documenten en het is voor studenten van de UvA gratis te gebruiken.

De twee technieken die gebruikt worden om teksten van anderen te verwerken in je eigen teksten, zijn citeren en parafraseren. 

Citeren

Wil je letterlijk weergeven wat er in de bron staat, gebruik dan een citaat. Dat doe je bijvoorbeeld bij een definitie of een uitspraak. Wanneer je iemand citeert, neem je letterlijk de brontekst over.

Parafraseren

Vertel je iemands woorden na in je eigen woorden, dan parafraseer je. Let hierbij op dat je niet te letterlijk bij de oorspronkelijke tekst blijft. Daarmee laat je onder andere zien dat je begrepen hebt waarover de tekst gaat. Dit heeft dus vaak de voorkeur boven citeren, behalve bij bijvoorbeeld definities en uitspraken van mensen, waarin de letterlijke weergave belangrijk is.

Ga voor meer informatie over citeren en parafraseren naar de website van de Rijksuniversiteit Groningen.

Er zijn meerdere verwijssystemen. Je kunt dus op verschillende manieren naar literatuur verwijzen in je tekst. Welk systeem je moet gebruiken, is afhankelijk van je vakgebied.

Je kunt op verschillende manieren naar literatuur verwijzen in je tekst. Er zijn meerdere verwijssystemen die per vakgebied kunnen verschillen. Zorg dat je weet welk verwijssysteem je voor jouw studie moet gebruiken en gebruik die consequent.

• De APA-stijl is het systeem van de American Psychological Association. De stijl wordt bijna overal in de sociale wetenschappen en de toegepaste taalwetenschap gebruikt. Ook de meeste hogeschoolopleidingen gebruiken de APA-stijl. Wil je leren omgaan met deze stijl? Volg de online cursus van de American Psychological Association. Op YouTube kun je video's genaamd De APA-richtlijnen uitgelegd vinden. Er is ook een boekje van De APA-richtlijnen uitgelegd.
• De Chicago-stijl wordt veel gebruikt in de geesteswetenschappen. Kenmerkend voor de stijl is het gebruik van voet- of eindnoten.
• De MLA-stijl wordt vooral gebruikt in de literatuurwetenschappen. Er wordt gewerkt met verwijzingen naar auteursnamen.
• De Leidraad-stijl wordt vooral gebruik bij de faculteit Maatschappij en Recht.
• De Vancouver-stijl wordt onder andere bij farmacie en gezondheidswetenschappen gebruikt. Er wordt gewerkt met eindnoten. Je kunt op de website van het International Committee of Medical Journal Editors een uitgebreide beschrijving vinden van deze stijl.

Welke tekst je ook schrijft voor je opleiding, wanneer je daarin informatie verwerkt van anderen, moet je dat zorgvuldig vermelden. 

Wanneer je informatie van iemand anders in je tekst verwerkt zonder dat je naar die persoon verwijst, lijkt het of het jouw eigen gedachten zijn. Je ‘steelt’ dan eigenlijk iemands gedachten; we noemen dat plagiaat. Plagiaat is strafbaar omdat je het auteursrecht schendt. Het is dus belangrijk om te weten hoe je het kunt voorkomen.

Plagiaat is niet alleen het letterlijk overnemen van een zin of een passage uit de tekst van iemand anders. Het gaat, nogmaals, dus ook om het gedachtegoed van andere auteurs. Leer jezelf daarom vanaf het begin van je studie aan om direct in je teksten iedere passage waarvan je de inhoud niet zelf hebt bedacht, te verduidelijken. Veel onderwijsinstellingen gebruiken plagiaatscanners om ingeleverd werk te kunnen beoordelen op eventueel plagiaat.

Er zijn diverse manieren waarop je kunt vermijden om – bewust of onbewust – plagiaat te plegen. De meeste opleidingen gebruiken daarom een verwijssysteem. Informeer dus welk systeem in jouw opleiding wordt gehanteerd en volg de aanwijzingen strikt op.