Voorzetseluitdrukkingen zijn omslachtige, vage formuleringen die je beter kunt vervangen door één concreet voorzetsel. Die voorzetsels geven duidelijker aan wat je precies bedoelt.

Houd dit lijstje met voorzetseluitdrukkingen erbij als je schrijft, totdat je het niet meer nodig hebt.

'Lege' woorden hebben geen betekenis en kun je dus beter weglaten. Ze 'vullen' vooral de lengte van je zin maar de betekenis blijft precies hetzelfde. Vergelijk de onderstaande zinnen:

✖ Ook het element van de loonkosten moet worden betrokken in een discussie over de inkomenspositie van de werknemers.

✓ Ook de loonkosten moeten worden betrokken in een discussie over de inkomens van de werknemers.

In de eerste zin hebben de woorden het element van en positie geen betekenis. Je kunt daarom deze lege woorden beter weglaten. Andere voorbeelden van woorden met een ruime, vage betekenis die je vaak kunt schrappen zonder de betekenis van de zin te veranderen zijn:

• component
• situatie
• in de sfeer van
• het – gebeuren
• mate
• functie
• aspect
• element
• een zekere
• een -tal
• qua
• zeg maar
• een en ander
• bepaalde
• zekere
• op basis van
• eventueel
• eigenlijk
• al dan niet
• van de zijde van

Schrijvers gebruiken vage woorden meestal omdat ze voorzichtig willen zijn, maar de tekst wordt er al gauw vaag en abstract door. Gebruik ze zo min mogelijk, vooral omdat je in wetenschappelijke teksten heel precies moet zijn. Bekijk de onderstaande zin:

Veel woorden in deze zinnen zijn vaag. Wat is bijvoorbeeld precies ten dele? Is dat 30%? of 50? Of 70? Hieronder staan nog een paar voorbeelden van woorden die je nader moet specificeren als je ze gebruikt.

• In deze functie worden hoge eisen aan u gesteld.
• Hoewel het gebruik van diesel zeker voordelen biedt, zijn er ook aanzienlijke nadelen.
• Met dit model kun je redelijk goed de prognose voor volgend jaar voorspellen.
• Inmiddels is de situatie een heel stuk beter.
• Verreweg de meeste deelnemers aan het onderzoek beantwoordden deze vraag met ‘ja’.

Oefening: van vaag en abstract naar duidelijk

Herken je de vage woorden en kun je ze vervangen door een duidelijke variant?

Wanneer je verwijzingen zoals het, deze en hiervoor gebruikt, zorg dan altijd dat wel duidelijk is waarnaar je verwijst. De lezer moet anders steeds teruglezen om te kijken waar de woorden ook alweer precies naar verwezen. Soms moet je ook meer verwijswoorden toevoegen of termen herhalen om te zorgen dat het verband tussen opeenvolgende zinnen voor de lezer duidelijker is.

Lees het onderstaande voorbeeld, met daarin vage verwijzingen.

Het zal niet voor iedere lezer direct duidelijk zijn, dat met deze technieken statistiek en wiskunde wordt bedoeld. Nog onduidelijker is waar het naar verwijst. Naar financieringsproblematiek? Naar het gebruik van statistiek en wiskunde? Bekijk de onderstaande herschrijving, met duidelijke verwijzingen:

Door in het eerste deel van de zin technieken toe te voegen, is het in de zin daarna direct duidelijk waarnaar deze technieken verwijzen. Ook de toevoeging hierover maakt de zin makkelijker te begrijpen. Tenslotte is het vervangen door ze, de financieringsproblematiek en er, waardoor de verwijzing nu wel duidelijk is.

Afkortingen kunnen heel handig zijn, maar in sommige gevallen is het beter om zaken gewoon uit te schrijven. Wanneer en hoe kun je afkortingen het best gebruiken? Dat lees je hieronder.

In het dagelijkse taalgebruik maken we veel gebruik van afkortingen: cv, wc, tv, de NS, het DB. Daar is op zich niets tegen, sterker nog: in sommige gevallen zou je het vreemd of storend vinden als de volledige term werd gebruikt. Niemand zal wc uitspreken als watercloset.

Toch is het belangrijk om afkortingen niet automatisch te gebruiken als je schrijft. Dat heeft twee redenen. De eerste is dat afkortingen de leesbaarheid van een tekst verminderen, vooral als het er veel zijn. Verder bestaat de kans dat de lezer de afkortingen niet kent, een tweede reden om voorzichtig te zijn met afkortingen.

Schrijf daarom zoveel mogelijk afkortingen als jl., m.n., m.i., t.w., i.g.g., m.a.w., e.e.a., bijv. en o.a. voluit. Dit zijn afkortingen die je bij het voorlezen als volledige woorden uitspreekt. Verder is het goed gebruik om afkortingen van bijvoorbeeld instanties als OPEC, UNESCO en EGKS bij de introductie voluit te schrijven met de afkorting tussen haakjes erachter. Je kunt dan in het vervolg van de tekst alleen de afkorting gebruiken, bijvoorbeeld: de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS).

Voor de begrippen waar we wel altijd een afkorting gebruiken, gelden de volgende regels:

1. Zet een punt na de letter(s) van de afkorting en schrijf hoofdletters als die in de afkorting staan;
   1. p. (pagina)
   2. H.K.H. (Hare Koninklijke Hoogheid)
2. Zet geen punt achter een symbool voor een wetenschappelijk begrip, een eenheid of een valuta;
   1. s (seconde)
   2. V (Volt)
   3. Ca (calcium)
   4. EUR (euro)
3. Letterwoorden en initiaalwoorden die je uitspreekt als een woord schrijf je zonder punt. Uitzonderingen hierop zijn a.u.b. en c.q.
   1. ​​Letterwoorden: cv, wc, pc, tv
   2. Initiaalwoorden: havo, NAVO, AOW