Op het hbo zullen studenten veel en lange teksten moeten lezen, maar dat blijkt niet voor elke leerling/student even vanzelfsprekend of gemakkelijk. In het online leersysteem van de HvA, Brightspace, hebben we daarom een training ontwikkeld, waarin leerlingen/studenten in het laatste jaar van het mbo en het vo (en studenten van de HvA) leren wat lezen op het hbo inhoudt en hoe ze zich daarop kunnen voorbereiden.

Opbouw en opzet

Er zijn in totaal vier korte modules. Elke module bestaat uit een aantal tips, met daarbij oefeningen en een korte quiz. Het is aan de deelnemers zelf hoe lang ze over de cursus doen; ze kunnen de modules van A tot Z doorlopen, of een selectie maken aan de hand van de gestelde leerdoelen:

• Module 1 draait om focus krijgen en behouden, waardoor deelnemers leren hoe belangrijk motivatie en concentratie zijn voor hun leesproces, en wat ze kunnen doen om die te vergroten.
• Module 2 draait om de juiste aanpak bij elk leesdoel, waardoor deelnemers leren welke manieren van lezen er zijn, en hoe ze efficiënt teksten kunnen lezen.
• Module 3 draait om het gebruiken van voorkennis, waardoor deelnemers leren het tekstdoel van een tekst te herkennen, wanneer ze een tekst kritisch moeten lezen, hoe ze de structuur van een tekst en een alinea kunnen herkennen, en hoe ze kun woordenschat kunnen vergroten.
• Module 4 draait om de opbrengst van het lezen, waardoor deelnemers leren waarom actief lezen belangrijk is om teksten te verwerken (onthouden), en hoe ze actief kunnen lezen.

De deelnemers kunnen hun voortgang zelf zien en bewaken; met de checklist vinken ze de behaalde leerdoelen af. Bovendien checken ze hun kennis met een korte quiz. Ze ontvangen een badge als ze een volledige module hebben afgerond. Wie alle quizzen voldoende (minstens 80% goed) heeft afgerond, mag de eindquiz doen. Deelnemers die de gehele cursus succesvol voltooien, verdienen een certificaat. Hiermee laten ze zien dat ze aan hun leesvaardigheid in het hbo hebben gewerkt.

Lezen in het hbo in je les

1. Beslis hoe je de cursus Lezen in het hbo inzet: als losse zelfstudiemodule, of gekoppeld aan een lessenserie. In dat laatste geval kun je bijvoorbeeld (delen van) de modules koppelen aan leesopdrachten waarin ze hun kennis gelijk toepassen.
2. Bekijk samen de video Succes met je tekst! die ook in de cursus is opgenomen.
3. Voor Lezen in het hbo moet een deelnemer een HvA-ID hebben, maar ook toekomstige HvA-studenten, zoals jouw leerlingen/studenten, kunnen toegang krijgen. Dat aanvragen kun je het beste met de hele klas tegelijk doen; ze moeten wel zelf hun account aanvragen:
   • Ga samen naar de aanvraagmodule ‘Lezen in het hbo’ voor externen.
   • Leid je klas door het aanvraagproces met het stappenplan hierboven.
   • Log tegelijk een eerste keer in en sla de toegangs-URL op als favoriet.
4. Laat je leerlingen/studenten gelijk aan de slag gaan in de eerste les. Zo oefenen ze met het systeem en kunnen ze makkelijker zelfstandig verder.

Op het hbo moeten studenten veel luisteren en/of bekijken, bijvoorbeeld tijdens colleges, maar ook bij kennisclips of interviews. In het online leersysteem van de HvA, Brightspace, hebben we daarom een training ontwikkeld, waarin leerlingen/studenten in het laatste jaar van het mbo en het vo (en studenten van de HvA) leren om hun luistervaardigheden aan te scherpen. De focus ligt op de colleges, maar de tips gelden natuurlijk ook voor andere luisteractiviteiten.

Opbouw en opzet

De online zelfstudiecursus is ingedeeld in drie fases: voor, tijdens en na het college (of kennisclip of interview – of welke luisteractiviteit dan ook). We gebruiken binnen die fases zes begrippen: contextualiseer, activeer, concentreer, structureer, noteer, bestudeer en leer. Deelnemers leren waar ze in welke fase aan kunnen denken als ze hun luistervaardigheid willen verbeteren. Daarnaast is er een module ‘Samengevat’, waarin deelnemers leren hoe die de kennis kunnen toepassen. Elke module kent een vaste opbouw met tips. Vervolgens kunnen deelnemers de tip oefenen. Per module is er bovendien een oefentoets. Deelnemers kunnen door deze opzet snel de keuze maken die het beste bij hun manier van leren past: eerst de tip en oefeningen, en dan de oefentoets, of juist precies andersom.

In de verzameltoets per module worden de diverse tips van die module door elkaar bevraagd. Deze toetsen kunnen zo vaak als gewenst gemaakt worden, met telkens andere vragen over de inhoud. Elke vraag is voorzien van een hint en feedback. Daarnaast is er een toets met vragen uit alle modules. Deelnemers kunnen deze aan het einde maken – of juist als eerste, zodat ze kunnen bepalen waarmee ze nog extra willen oefenen en wat ze al voldoende beheersen. De deelnemers verkrijgen dus niet alleen inzicht in hun kennisniveau over luistervaardigheden, maar leren ook hoe ze zichzelf kunnen evalueren.

Deelnemers worden niet alleen door de opzet gestimuleerd om zo veel mogelijk te bestuderen, maar ook door beloningen. Er zijn namelijk diverse badges en certificaten te behalen: wie een oefentoets met meer dan 60% score afrondt, verdient een badge. Wie de laatste toets afrondt met een score van meer dan 60%, verdient een certificaat.

Luistervaardigheid in je les

1. Beslis hoe je de cursus Luistervaardigheden inzet: als losse zelfstudiemodule, of gekoppeld aan een lessenserie. In dat laatste geval kun je bijvoorbeeld (delen van) de modules koppelen aan leesopdrachten waarin ze hun kennis gelijk toepassen.
2. Bekijk samen de video Succes met je online college! die aansluit bij de cursus.
3. Voor Luistervaardigheden moet een deelnemer een HvA-ID hebben, maar ook toekomstige HvA-studenten, zoals jouw leerlingen/studenten, kunnen toegang krijgen. Dat aanvragen kun je het beste met de hele klas tegelijk doen; ze moeten wel zelf hun account aanvragen:
   • Ga samen naar de aanvraagmodule ‘Luistervaardigheden’ voor externen.
   • Leid je klas door het aanvraagproces met het stappenplan hierboven.
   • Log tegelijk een eerste keer in en sla de toegangs-URL op als favoriet.
4. Laat je leerlingen/studenten gelijk aan de slag gaan in de eerste les. Zo oefenen ze met het systeem en kunnen ze makkelijker zelfstandig verder.

Het Nederlands is best logisch, als je maar weet wat de regels zijn en vooral hoe je die regels kunt toepassen. Dat geldt in elk geval voor spelling en formulering. In het online leersysteem van de HvA, Brightspace, hebben we daarom een training ontwikkeld, waarin studenten (en docenten) de toepassing van de regels van spelling en formulering kunnen oefenen. In de cursus leren deelnemers niet alleen de basisregels, maar juist ook die dingen die de spellingscontrole niet altijd weet, zoals wanneer je woorden aan elkaar of los moet schrijven, en hoe het nou echt zit met de d’s en t’s.

Opbouw en opzet

Er zijn in totaal vier modules: basiskennis, werkwoordspelling, algemene spelling en formulering. Elke module kent een vaste opbouw, met per onderwerp een korte uitleg en checkvragen, en een oefentoets. Deelnemers kunnen daardoor snel de keuze maken die het beste bij hun manier van leren past: eerst de uitleg met checkvragen en dan de oefentoets, of juist precies andersom. Per module is er een verzameltoets, waarin de diverse regels van die module door elkaar worden bevraagd. Deze toetsen kunnen zo vaak als gewenst gemaakt worden.

Omdat er honderden vragen in de database zijn ingevoerd, gebaseerd op zinnen uit de hbo-praktijk, krijgen deelnemers telkens andere vragen over dezelfde regels. Elke vraag is voorzien van een hint en feedback. Daarnaast is er een toets met vragen uit alle modules. Deelnemers kunnen deze aan het einde maken – of juist als eerste, zodat ze kunnen bepalen waarmee ze nog extra willen oefenen en wat ze al voldoende beheersen. De deelnemers verkrijgen dus niet alleen inzicht in hun kennisniveau over spelling en formulering, maar leren ook hoe ze zichzelf kunnen evalueren.

Deelnemers worden niet alleen door de opzet gestimuleerd om zo veel mogelijk te bestuderen, maar ook door beloningen. Er zijn namelijk diverse badges en certificaten te behalen: wie een oefentoets of verzameltoets met meer dan 60% score afrondt, verdient een badge. Wie alle verzameltoetsen afrondt met een score van meer dan 60%, verdient bovendien een certificaat. De badges en certificaten zijn in drie niveaus te behalen: basisspeller (60-79%), goede speller (80-95%) en topspeller (> 95%).

Het Taaluniversum in je les

1. Beslis hoe je het Taaluniversum inzet: als losse zelfstudiemodule, of gekoppeld aan een lessenserie. In dat laatste geval kun je bijvoorbeeld (delen van) de modules koppelen aan schrijfopdrachten waarin ze hun kennis gelijk toepassen.
2. Voor het Taaluniversum moet een deelnemer een HvA-ID hebben, maar ook toekomstige HvA-studenten, zoals jouw leerlingen/studenten, kunnen toegang krijgen. Dat aanvragen kun je het beste met de hele klas tegelijk doen; ze moeten wel zelf hun account aanvragen:
   • Ga samen naar de aanvraagmodule ‘Taaluniversum’ voor externen.
   • Leid je klas door het aanvraagproces met het stappenplan hierboven.
   • Log tegelijk een eerste keer in en sla de toegangs-URL op als favoriet.
3. Laat je leerlingen/studenten als eerste activiteit de verzameltoets Taalkennis doen. Zo oefenen ze met het systeem en kunnen ze gelijk hun eerste badge verdienen.
4. Aan het einde van de lessenserie laat je je leerlingen/studenten hun certificaat bij je inleveren, als ‘bewijs’ van hun spellingskennis.

Waarom is bronvermelding in het algemeen zo belangrijk? In de zelfstudie Bronvermelding leren studenten bijvoorbeeld over citeren en parafraseren. Daarnaast bevat deze zelfstudie een inleiding in de gebruikte citatiestijlen (manieren van bronvermelding) op de HvA. De module over APA is het uitgebreidst, maar er is ook een module over Leidraad; voor Vancouver vind je handige doorverwijzingen.

Deze training hebben we ontwikkeld in het online leersysteem van de HvA, Brightspace. De cursus is onder meer gebaseerd op de Zoeklicht-cursussen van de HvA Bibliotheek.

Opbouw en opzet

Er zijn twee delen: Bronverwijzen in het algemeen en Citatiestijlen. Het eerste deel vormt daarmee de theoretische basis voor het tweede, praktische deel. Aan de hand van veel voorbeelden en oefeningen leren studenten waarom en hoe ze naar bronnen verwijzen. 

Er zijn diverse quizzen opgenomen, waarmee studenten kunnen checken of ze alles begrepen hebben. Deze toetsen kunnen zo vaak als gewenst gemaakt worden. Deelnemers krijgen telkens andere vragen over dezelfde onderwerpen, omdat de vragen uit een database komen.

Daarnaast is er een quiz met vragen uit dat gehele deel. Deelnemers kunnen deze aan het einde maken – of juist als eerste, zodat ze kunnen bepalen waarmee ze nog extra willen oefenen en wat ze al voldoende beheersen. De deelnemers verkrijgen dus niet alleen inzicht in hun kennisniveau, maar leren ook hoe ze zichzelf kunnen evalueren.

Deelnemers worden gestimuleerd om zo veel mogelijk (relevante informatie) te bestuderen. Er zijn bovendien certificaten te behalen, onder meer voor de quiz over de introductie.

Bronvermelding in je les

1. Beslis hoe je de cursus inzet: als losse zelfstudiemodule, of gekoppeld aan een lessenserie. In dat laatste geval kun je bijvoorbeeld (delen van) de modules koppelen aan schrijfopdrachten waarin ze hun kennis gelijk toepassen. Denk bijvoorbeeld aan het profielwerkstuk.
2. Voor Bronvermelding moet een deelnemer een HvA-ID hebben, maar ook toekomstige HvA-studenten, zoals jouw leerlingen/studenten, kunnen toegang krijgen. Dat aanvragen kun je het beste met de hele klas tegelijk doen; ze moeten wel zelf hun account aanvragen:
   • Ga samen naar de aanvraagmodule ‘Bronvermelding’ voor externen.
   • Leid je klas door het aanvraagproces met het stappenplan hierboven.
   • Log tegelijk een eerste keer in en sla de toegangs-URL op als favoriet.
3. Laat je leerlingen/studenten beginnen met het eerste deel. Zo oefenen ze met het systeem en kunnen ze gelijk hun eerste certificaat verdienen.
4. Aan het einde van de lessenserie laat je je leerlingen/studenten hun certificaat bij je inleveren, als ‘bewijs’ van hun kennis over bronvermelding.

Het doel van de Toolbox hbo-vaardigheden is om studenten te ondersteunen in de ontwikkeling van hun generieke vaardigheden, zodat ze succesvol kunnen studeren aan het hbo. Dat geldt ook voor jouw leerlingen of studenten die naar het hbo willen gaan. De Toolbox bevat diverse tools voor jouw leerlingen of studenten. In deze korte e-learnings kunnen zij oefenen, leren, en checken waar ze staan. Vervolgens kunnen ze hun inzichten met jou als docent delen. Lees meer over de Toolbox.

In de gratis online schrijfcursus Beter schrijven in het hoger onderwijs doorlopen deelnemers in zes modules alle fases van het schrijfproces: van de brainstormfase tot de eindredactie van je tekst. Ze concentreren zich steeds op een aspect van het schrijven. Je leerlingen/studenten kunnen zich met deze Massive Online Open Course (MOOC) dus voorbereiden op of werken aan schrijfopdrachten in het hoger onderwijs. De cursus is ontwikkeld door de UvA en de HvA. 

Docenteninformatie

De rode draad van de MOOC is een schrijfopdracht, die bewust geen vereiste is voor het certificaat. Je hoeft als leraar/docent dus niet de standaardopdracht te gebruiken; je kunt ervoor kiezen om een eigen schrijfopdracht aan je klas mee te geven. Bij elke opdracht is een downloadbare pdf toegevoegd met criteria voor feedback over de centrale vraag, het tekstschema, de inleiding en de eindversie. Het is ook mogelijk om deze bestanden als Word-document te downloaden; zie hierna.

Stappenplan (bij eigen schrijfopdracht)

Je kunt de MOOC zo inzetten als je wilt, bijvoorbeeld met je eigen schrijfopdracht:

1. Vóór les 1: Bedenk welke schrijfopdracht je wilt inzetten en wanneer die af moet zijn (reken op een week of zes: een module per week). Houd rekening met een gemiddelde tijdsinvestering van 2,5 uur per module, inclusief schrijfopdrachten.
2. Tijdens les 1: 

• Toon de trailer om je leerlingen/studenten een idee te geven van de MOOC.
• Geef een korte rondleiding door de MOOC met je eigen account. Laat ze bijvoorbeeld zien hoe ze bij Progress hun voortgang kunnen checken.
• Laat je klas een account aanmaken voor de MOOC met hun schoolaccount via de knop Register. Zorg ervoor dat ze allemaal de account hebben geactiveerd, zodat je zeker weet dat ze het juiste mailadres hebben gebruikt. De mail (afzender: registration@edia.nl) kan in de spam belanden.
• Geef module 1 als ‘huiswerk’, of kijk eerst samen het eerste filmpje.

1. Na les 1: Beschrijf in je lessen en opdrachten telkens in welke fase van het schrijfproces (welke module) jullie zijn. Koppel je eigen opdracht aan de modules, geef eventueel extra criteria en laat je leerlingen/studenten elkaar feedback geven via het eigen systeem (of in de les).
2. Na de lessenserie: Laat je leerlingen/studenten hun certificaat via de mail (o.v.v. username en/of mailadres) aanvragen zodra ze 80% of meer gescoord hebben. Je kunt ook zelf een lijstje met usernames/mailadressen naar ons mailen; wij zorgen dan dat de certificaten op hun persoonlijke dashboard verschijnen. Houd rekening met de reactietermijn (maximaal drie werkdagen). Je leerlingen/studenten delen vervolgens hun unieke URL als bewijs.

Meer informatie

Meer informatie vind je op de pagina met veelgestelde vragen. Mail gerust naar beterschrijven@hva.nl als je nog een andere vraag hebt.

Downloads: feedbackdocumenten

De volgende Word-documenten zijn te gebruiken onder een CC-licentie (BY-NC-SA):

• Centrale vraag
• Tekstschema
• Inleiding
• Eindversie